Học tập là quyền lợi và nghĩa vụ của công dân
Cập nhật ngày: 29/01/2016
Câu hỏi: Em tên Hiệp, em có một số thắc mắc về Điều 10 trong bộ Luật Giáo Dục 2005. TẠI SAO HỌC TẬP VỪA LÀ QUYỀN VỪA LÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN? (Bên tư vấn có thể trả lời cụ thể, rõ ràng chi tiết câu hỏi được không ạ). Em xin chân thành cảm ơn, mong sớm nhận được câu trả lời sớm nhất có thể.
Trả lời: Chúng tôi xin trả lời câu hỏi của bạn như sau:
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "một dân tộc dốt là một dân tộc yếu". Khi vừa giành được độc lập dân tộc, Đảng và chính phủ đã tổ chức phong trào "bình dân học vụ", động viên, kêu gọi toàn dân chống ba thứ giặc, đó là giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Chỉ có học tập thì dân trí mới được mở mang, đất nước mới ngẩng cao đầu sánh vai cùng với các cường quốc năm châu...
Dưới góc độ quy định của pháp luật, Hiến pháp là đạo luật gốc, cơ bản, là văn bản pháp lý cao nhất, quan trọng nhất và có thể coi là "mẹ" của các đạo luật khác. Chính vì vậy, trong Hiến pháp, những quy định về quyền, nghĩa vụ của công dân, đặc biệt là quyền và nghĩa vụ học tập cần phải cụ thể và sát hơn với đời sống xã hội.
Điều 59, Hiến pháp năm 1992 quy đinh: "Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân. Bậc tiểu học là bắt buộc, không phải trả học phí. Công dân có quyền học văn hóa và học nghề bằng nhiều hình thức. Học sinh có năng khiếu được Nhà nước và xã hội tạo điều kiện học tập để phát triển tài năng. Nhà nước có chính sách học phí, học bổng. Nhà nước và xã hội tạo điều kiện cho trẻ em khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn khác được học văn hóa và học nghề phù hợp".
Hiện nay, nhu cầu về nguồn nhân lực cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước đã và đang đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân những nhiệm vụ quan trọng trong việc đầu tư phát triển giáo dục - đào tạo. Để kịp thời điều chỉnh lĩnh vực này Hiến pháp năm 2013 đã tập trung sửa đổi, bổ sung Chương II - Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, trong đó có quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Quy định về quyền và nghĩa vụ học tập của công dân đã thu gọn và cụ thể hơn: "Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập" (Điều 39 Hiến pháp 2013).
Công dân có quyền học văn hóa và học nghề bằng nhiều hình thức khác nhau: học tập trung, học không tập trung, học chính quy, học không chính quy tại chức, chuyên tu, bổ túc, học ban ngày hoặc học buổi tối. Nhà nước có các chủ trương, biện pháp thích hợp để thực hiện nguyên tắc ai cũng được học hành. Vì vậy, ở nước ta, mọi công dân đều có quyền học tập từ thấp đến cao, từ bậc tiểu học đến trung học, đại học và sau đại học, có thể học bất kì ngành nghề nào, bằng nhiều hình thức và có thể học suốt đời.
Mọi công dân trong độ tuổi quy định đều có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ giáo dục phổ cập. Điều đó có nghĩa là, trẻ em trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ bắt buộc phải học, trước hết là học xong chương trình tiểu học, thực hiện phổ cập trung học cơ sở. Công dân có quyền được học tập và có bổn phận, nghĩa vụ học hết chương trình giáo dục phổ cập. Trẻ em trong độ tuổi 6 đến 14 có nghĩa vụ phải học xong tiểu học. Tuổi của học sinh vào học lớp 1 là 6 tuổi
Dựa trên tinh thần của đạo luật gốc, Điều 10 Luật Giáo dục có quy định về quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Theo đó, mọi công dân không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, nam nữ, nguồn gốc gia đình, địa vị xã hội, hoàn cảnh kinh tế đều bình đẳng về cơ hội học tập. Nhà nước thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo điều kiện để ai cũng được học hành.
Thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập có ý nghĩa lớn lao đối với mọi người, mỗi gia đình và toàn xã hội, là cơ sở để nâng cao dân trí, có nhiều lao động chuyên môn giỏi, tay nghề cao, tạo ra lao động có năng suất, chất lượng và hiệu quả, cuộc sống của mỗi người ngày càng ấm no, hạnh phúc, xã hội phát triển văn minh.
Trường hợp vẫn còn thắc mắc, mời bạn đến trực tiếp văn phòng chúng tôi, Công ty Luật Trần Gia, địa chỉ: Lô E1, khu Bồ Hỏa, phường Hà Cầu, quận Hà Đông, Hà Nội hoặc gọi điện đến tổng đài 1900.6287 để được tư vấn trực tiếp.
Cám ơn bạn đã tin tưởng dịch vụ của chúng tôi!
Trân trọng!
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "một dân tộc dốt là một dân tộc yếu". Khi vừa giành được độc lập dân tộc, Đảng và chính phủ đã tổ chức phong trào "bình dân học vụ", động viên, kêu gọi toàn dân chống ba thứ giặc, đó là giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Chỉ có học tập thì dân trí mới được mở mang, đất nước mới ngẩng cao đầu sánh vai cùng với các cường quốc năm châu...
Dưới góc độ quy định của pháp luật, Hiến pháp là đạo luật gốc, cơ bản, là văn bản pháp lý cao nhất, quan trọng nhất và có thể coi là "mẹ" của các đạo luật khác. Chính vì vậy, trong Hiến pháp, những quy định về quyền, nghĩa vụ của công dân, đặc biệt là quyền và nghĩa vụ học tập cần phải cụ thể và sát hơn với đời sống xã hội.
Điều 59, Hiến pháp năm 1992 quy đinh: "Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân. Bậc tiểu học là bắt buộc, không phải trả học phí. Công dân có quyền học văn hóa và học nghề bằng nhiều hình thức. Học sinh có năng khiếu được Nhà nước và xã hội tạo điều kiện học tập để phát triển tài năng. Nhà nước có chính sách học phí, học bổng. Nhà nước và xã hội tạo điều kiện cho trẻ em khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn khác được học văn hóa và học nghề phù hợp".
Hiện nay, nhu cầu về nguồn nhân lực cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước đã và đang đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân những nhiệm vụ quan trọng trong việc đầu tư phát triển giáo dục - đào tạo. Để kịp thời điều chỉnh lĩnh vực này Hiến pháp năm 2013 đã tập trung sửa đổi, bổ sung Chương II - Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, trong đó có quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Quy định về quyền và nghĩa vụ học tập của công dân đã thu gọn và cụ thể hơn: "Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập" (Điều 39 Hiến pháp 2013).
Công dân có quyền học văn hóa và học nghề bằng nhiều hình thức khác nhau: học tập trung, học không tập trung, học chính quy, học không chính quy tại chức, chuyên tu, bổ túc, học ban ngày hoặc học buổi tối. Nhà nước có các chủ trương, biện pháp thích hợp để thực hiện nguyên tắc ai cũng được học hành. Vì vậy, ở nước ta, mọi công dân đều có quyền học tập từ thấp đến cao, từ bậc tiểu học đến trung học, đại học và sau đại học, có thể học bất kì ngành nghề nào, bằng nhiều hình thức và có thể học suốt đời.
Mọi công dân trong độ tuổi quy định đều có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ giáo dục phổ cập. Điều đó có nghĩa là, trẻ em trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ bắt buộc phải học, trước hết là học xong chương trình tiểu học, thực hiện phổ cập trung học cơ sở. Công dân có quyền được học tập và có bổn phận, nghĩa vụ học hết chương trình giáo dục phổ cập. Trẻ em trong độ tuổi 6 đến 14 có nghĩa vụ phải học xong tiểu học. Tuổi của học sinh vào học lớp 1 là 6 tuổi
Dựa trên tinh thần của đạo luật gốc, Điều 10 Luật Giáo dục có quy định về quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Theo đó, mọi công dân không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, nam nữ, nguồn gốc gia đình, địa vị xã hội, hoàn cảnh kinh tế đều bình đẳng về cơ hội học tập. Nhà nước thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo điều kiện để ai cũng được học hành.
Thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập có ý nghĩa lớn lao đối với mọi người, mỗi gia đình và toàn xã hội, là cơ sở để nâng cao dân trí, có nhiều lao động chuyên môn giỏi, tay nghề cao, tạo ra lao động có năng suất, chất lượng và hiệu quả, cuộc sống của mỗi người ngày càng ấm no, hạnh phúc, xã hội phát triển văn minh.
Trường hợp vẫn còn thắc mắc, mời bạn đến trực tiếp văn phòng chúng tôi, Công ty Luật Trần Gia, địa chỉ: Lô E1, khu Bồ Hỏa, phường Hà Cầu, quận Hà Đông, Hà Nội hoặc gọi điện đến tổng đài 1900.6287 để được tư vấn trực tiếp.
Cám ơn bạn đã tin tưởng dịch vụ của chúng tôi!
Trân trọng!
Ban biên tập – Luật Trần Gia
