Câu hỏi: Gia đình tôi có năm anh em. Ba tôi đã mất (không để lại di chúc), chỉ còn mẹ. Ba mẹ tôi cùng tạo dựng căn nhà đã lâu (50 năm). Một em trai của tôi lập gia đình ở riêng và đã mất, nay cô em dâu có chồng chết này đến nhà đòi mẹ tôi phải ký giấy di chúc cho cô được chia phần của chồng (cô đã có ba con với em tôi). Xin hỏi yêu cầu của cô em dâu có đúng pháp luật không?

Trả lời: Cám ơn bạn đã gửi câu hỏi cho Luật Trần Gia!
Chúng tôi xin giải đáp thắc mắc của bạn như sau:
Căn nhà là tài sản chung của cha mẹ bạn trong thời kỳ hôn nhân. Vì vậy, theo khoản 2 Điều 66 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về Giải quyết tài sản của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết thì: “Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.”
Cha bạn chết không để lại di chúc, vì vậy di sản của cha bạn để lại (là 1/2 căn nhà) sẽ được chia theo quy định của pháp luật. Tức là sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Theo quy định của điểm a khoản 1 Điều 676 thì hàng thừa kế thứ nhất bao gồm “vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.”
Vì bạn không nói rõ em bạn mất trước hay mất sau cha bạn nên phải chia thành hai trường hợp:
Thứ nhất, em bạn mất trước cha bạn thì ba người con của em bạn sẽ được hưởng thừa kế thế vị phần tài sản mà em bạn đáng lẽ được hưởng theo quy định của Điều 677 Luật Dân sự năm 2005 về Thừa kế thế vị.
Thứ hai, nếu em bạn mất sau cha bạn thì phần tài sản mà em bạn đáng lẽ được hưởng sẽ được chia đều cho các đồng thừa kế của em bạn.
Cũng cần lưu ý rằng thời hiệu khởi kiện về thừa kế được quy định tại Điều 645 Luật Dân sự 2005:
“Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là ba năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.”

Trân trọng!