Câu hỏi: Theo quy định tại khoản 5 Điều 4 Thông tư số 01/2014/TTLT-NHNN-BXD-BTP-BTNMT thì: “Bên thế chấp chỉ được thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai tại một tổ chức tín dụng để vay vốn mua nhà ở trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản”. Tuy nhiên, Thông tư liên tịch chưa quy định rõ cơ chế kiểm tra, giám sát và ngăn chặn bên thế chấp dùng nhà ở hình thành trong tương lai để bảo đảm tiền vay vốn tại nhiều tổ chức tín dụng. Do đó, bên thế chấp có thể thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai (tài sản này chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở do chưa hình thành) tại nhiều tổ chức tín dụng, gây rủi ro cho các tổ chức tín dụng nhận thế chấp cùng một tài sản. Vậy trường hợp này nên có cơ chế kiểm tra, giám sát như thế nào?

Trả lời: Việc đăng ký thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai được ghi trong Sổ đăng ký thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai (ban hành kèm Thông tư 01/2014/TTLT-NHNN-BXD-BTP-BTNMT), do vậy khi nhận hồ sơ đăng ký thế chấp thì Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cũng cần lưu ý để ra soát, kiểm tra xem đã đăng ký đối với trường hợp nào liên quan đến nhà ở đấy chưa. Ngoài ra, khi tiếp nhận, giải quyết hồ sơ yêu cầu đăng ký thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai thì Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất có thể tra cứu trên hệ thống cơ sở dữ liệu về đăng ký giao dịch bảo đảm của Bộ Tư pháp (địa chỉ tại http://dktructuyen.moj.gov.vn) để có thể biết được bên thế chấp đã đăng ký thế chấp dưới dạng quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng mua bán hoặc từ quyền khai thác dự án.
Đối với các công chứng viên thì có thể yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền đăng ký phải cung cấp thông tin trong trường hợp xét thấy cần phải xem xét, đánh giá kỹ về tài sản bảo đảm trước khi công chứng hợp đồng thế chấp. Các cơ quan có thẩm quyền đăng ký có trách nhiệm phải cung cấp thông tin theo quy định tại Nghị định 83/2010/NĐ-CP.

Trân trọng!