Câu hỏi: Ba tôi thường xuyên rượu chè và có quan hệ với người phụ nữ khác, còn lấy trộm tiền của mẹ tôi để tiêu xài. Gần đây mẹ tôi phát hiện ông đã lấy sổ đỏ của căn nhà chúng tôi đang ở để thế chấp ngân hàng lấy tiền ăn chơi riêng lúc nào không biết. Vậy ngân hàng có đúng khi cho ba tôi vay tiền mà không có sự đồng ý của mẹ tôi. Nếu ông không chịu trả tiền cho ngân hàng thì ngân hàng có quyền phát mại căn nhà chúng tôi đang ở hay không (sổ đỏ đứng tên một mình mẹ tôi)? Mẹ và chúng tôi có phải chịu trách nhiệm trả nợ cho ông hay không?
Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Cám ơn bạn đã chia sẻ vấn đề của mình cho Luật Trần Gia!
Chúng tôi xin giải đáp vấn đề của bạn như sau:
Có thể khẳng định với bạn thủ tục thế chấp tài sản tại ngân hàng không hề đơn giản. Đặc biệt khi tài sản thế chấp là bất động sản (căn nhà) thì cán bộ ngân hàng sẽ rất chặt chẽ trong khâu thẩm định hồ sơ. Bạn cần tìm hiểu xem giữa bố bạn và ngân hàng có Hợp đồng thế chấp tài sản hay không? Hay ngân hàng chỉ giữ sổ đỏ mà không chưa ký hợp đồng thế chấp? Vì trên thực tế ngân hàng có thể cho vay dưới các hình thức khác như cầm cố, tín chấp,… Việc ngân hàng giữ sổ đỏ chỉ mang tính chất dự phòng.
Giả sử ngân hàng có ký hợp đồng thế chấp với bố bạn, thì chắc chắn phải có chữ ký của mẹ bạn thì hợp đồng mới có hiệu lực. Còn theo thông tin bạn cung cấp, rất có thể có ai đó giả mạo chữ ký mẹ bạn. Hợp đồng giữa ngân hàng và bố bạn có thể là giao dịch vô hiệu và vì vậy không phát sinh quyền và nghĩa vụ liên quan. Như vậy, đương nhiên ngân hàng cũng không có quyền phát mãi căn nhà của gia đình bạn.
Giả sử ngân hàng và bố bạn không ký hợp đồng thế chấp, việc ngân hàng giữ sổ đỏ chỉ mang tính chất dự phòng thì việc trả nợ ngân hàng là nghĩa vụ riêng của bố bạn. Theo Điều 45 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định nghĩa vụ riêng về tài sản vợ chồng thì:
“Vợ, chồng có các nghĩa vụ riêng về tài sản sau đây:
1. Nghĩa vụ của mỗi bên vợ, chồng có trước khi kết hôn;
2. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng, trừ trường hợp nghĩa vụ phát sinh trong việc bảo quản, duy trì, tu sửa tài sản riêng của vợ, chồng theo quy định tại khoản 4 Điều 44 hoặc quy định tại khoản 4 Điều 37 của Luật này;
3. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do một bên xác lập, thực hiện không vì nhu cầu của gia đình;
4. Nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật của vợ, chồng.”
Như vậy, bố bạn phải tự thực hiện nghĩa vụ trả nợ với ngân hàng. Mẹ bạn và bạn không có nghĩa vụ trả nợ thay cho bố bạn.

Trân trọng!